ยืดและหยุ่น…นี่คือหญิง

ประชุมใหญ่ 2019 ซูริก
7 April, 2562
อย่าตัดสินใครเพราะ….
7 May, 2562
Show all

ซีรี่ย์จิตอาสา

ยืดและหยุ่น…นี่คือหญิง

ความมหัศจรรย์แห่งสตรีเพศ คุณสมบัติหนึ่งที่ทำให้พวกเธออดทนต่อความยากลำบากได้โดยไม่เสียความเป็นตัวตน

จากบทความ Women and Resilience
โดย Rose Gantner
Senior Director of Health Promotion
UPMC WorkPartners
UPMC Insurance Services Division

ที่มา http://www.rosegantner.com/women.htm

Photo credit: https://www.pexels.com/photo/behind-of-woman-gesturing-6385/

เรียบเรียงโดย Reality

คำว่า “Resilience” หรือ “ความยืดหยุ่น” เป็นศัพท์ที่ใช้กันพอสมควรในวงการแพทย์และจิตวิทยา แม้ว่าดั้งเดิมถือเป็นศัพท์ที่ใช้ในทางวิทยาศาสตร์ เพื่ออธิบายคุณสมบัติของวัตถุที่สามารถคืนรูปกลับมาได้เหมือนเดิม ไม่ว่าจะถูกงอหรือยืด-ดึงไปขนาดไหนก็ตาม (ประมาณหนังสติ๊ก) ในภายหลัง ได้มีการนำคำ ๆ นี้มาอธิบายคุณลักษณะของมนุษย์มากขึ้น โดยเฉพาะความสามารถในการฟื้นตัวจากความเจ็บป่วย ความซึมเศร้า ความพ่ายแพ้ หรือความทุกข์ยากในแบบต่าง ๆ

สำหรับผู้หญิงจำนวนมาก “Resilience” หรือ “ความสามารถในการกลับสู่สภาพเดิม ความยืดหยุ่น ความสามารถในการฟื้นคืนสู่ปกติ” ถือว่าเป็นคุณสมบัติอันมีค่าสูงยิ่ง ทั้งผู้หญิงและผู้ชายต่างต้องการความสามารถเช่นนี้ในการเผชิญกับความยากลำบากในชีวิต แต่ว่าผู้หญิงมักมีคุณสมบัตินี้เหนือกว่าผู้ชายเมื่อเป็นเรื่องของการก้าวข้ามอุปสรรคเชิงธรรมเนียมประเพณี เพื่อนำไปสู่ความสำเร็จในหน้าที่การงาน แต่ผู้หญิงจำนวนมากก็ยังไม่ตระหนักถึงความเข้มแข็งในตัวเองที่พวกเธอมีอยู่

ดร. เกล เอ็ม วากนิลด์ ผู้ก่อตั้ง Resilience Center และเป็นผู้เชี่ยวชาญระดับชาติในหัวข้อนี้ในประเทศอเมริกากล่าวว่า เมื่อไรที่เรารู้ถึงศักยภาพแห่งการฟื้นคืนของตน เราจะสามารถรับมือกับปัญหาชีวิตต่าง ๆ ที่จะถาโถมเข้ามาด้วยความมั่นใจยิ่งขึ้น การมีความยืดหยุ่นทำให้เราเอาชนะปัญหาด้านต่าง ๆ ทั้งส่วนตัว หน้าที่การงาน หรือสังคม

แน่นอนว่า บ่อยครั้งที่เราทุกคนเจอกับความท้าทายที่ท่วมท้นเกินรับมือหรือทำให้เราเสียศูนย์ไปได้ นั่นคือชีวิต ความสามารถของเราในการลุกขึ้น กลับสู่เส้นทาง และลงสนามในฐานะผู้เล่นเกมที่เรียกว่า “ชีวิต” ได้อีกครั้งหนึ่ง จำเป็นต้องอาศัย “ความยืดหยุ่น และความสามารถในการคืนสภาพเดิม หรือ Resilience”

ดร. วากนิลด์ กล่าวว่า “แม้ว่าเราจะไม่สามารถควบคุมเหตุการณ์ในชีวิตได้ – อุบัติเหตุ ภัยธรรมชาติ อาชญากรรม การเจ็บป่วย เศรษฐกิจ ฯลฯ – เราก็ยังสามารถควบคุมวิธีที่เราจะตอบสนอง และเราสามารถเลือกกระทำต่อเหตุการณ์เหล่านี้ได้ ด้วยการใช้ Resilience”


คุณลักษณะห้าประการของ Resilience

หนึ่ง มีสำนึกแห่งเป้าประสงค์ (A sense of purpose) หากคนเราไม่มีสำนึกแห่งเป้าหมายปลายทาง หรือขาดวัตถุประสงค์ในการมีชีวิตอยู่ เราก็จะขาดพลังแห่งการขับเคลื่อน แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าเรามีเป้าประสงค์หรือไม่ ลองถามตัวเองว่า ‘ฉันทำอะไรที่มีคนเห็นคุณค่าบ้าง’ ‘มีใครที่ต้องการฉันเคียงข้างทุกวันในชีวิตบ้าง’ ‘อะไรในชีวิตฉันที่มีความหมายมากที่สุด’ คำตอบที่คุณได้ก็คือตัวชี้บ่งเป้าหมายในชีวิตของคุณ

สอง มีความเพียรและความมุ่งมั่น (Perseverance) การยอมแพ้นั้นเป็นทางออกที่ง่ายดาย แต่คนที่มีความยืดหยุ่นและความสามารถในการฟื้นคืนสภาพเดิมนั้นจะมีศักยภาพในการมุ่งมั่นในโจทย์ชีวิตและทำข้อสอบจนเสร็จเรียบร้อย

สาม ความมีอุเบกขา (Equanimity) มีสมดุล เข้าใจดีว่าสถานการณ์ต่าง ๆ นั้นไม่มีทางที่จะแย่จนสุด ๆ หรือ ดีจนเว่อร์วัง ยังมีทางสายกลางที่ทำให้เราเห็นความเป็นไปได้ทั้งสองด้าน และช่วยให้เราพัฒนาการมองในแง่ดี หรือมีสุทรรศนิยม (optimism) ที่จำเป็นสำหรับการทำให้สิ่งต่าง ๆ ดีขึ้น

สี่ การพึ่งตนเองเป็น (Self-reliance) การเชื่อในตัวเองจำเป็นต้องมีความเป็นไปได้ด้วยจึงจะประสบความสำเร็จ จดจำความท้าทายต่าง ๆ ในอดีตทั้งที่เราได้ฝ่าฟันมาสำเร็จ และที่เราทำพลาดไป เราเรียนรู้ได้จากประสบการณ์ทั้งสองแบบ และพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาที่ช่วยให้เราพึ่งพิงตนเองได้

อดทนต่อความโดดเดี่ยว (Existential aloneness) การที่จะมีความยืดหยุ่นอย่างแท้จริง เราต้องสามารถมีชีวิตอยู่ได้ด้วยตนเอง หรือที่กล่าวกันว่า “รู้จักและเชื่อมั่นในตนเองอย่างแท้จริง (“being comfortable in your own skin)” เราต้องมีสัญชาตญาณว่า บางเรื่องเราก็ต้องลุยเดี่ยวและมั่นคงในจุดยืน เพราะเป็นสิ่งที่ถูกต้องเที่ยงธรรม แม้ว่าการกระทำเช่นนั้นอาจสร้างความไม่พอใจให้คนอื่นและอาจเป็นการค้านกระแสก็ตาม


การรักษาคุณสมบัติแห่งความยืดหยุ่น

ดูแลตัวเอง ความรู้สึกที่ดีกับตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของความสามารถในการฟื้นคืนสภาพ กินอาหารที่ถูกต้อง ออกกำลังกาย รักษาสุขภาพที่ดี ซึ่ง ดร. วากนิลด์กล่าวเปรียบเทียบว่า เหมือน “การสวมหน้ากากอ๊อกซีเจนให้ตัวเราก่อน” เราจะช่วยใครม่ได้เลย ถ้าเรายังไม่รู้แม้แต่การดูแลตัวเอง

แสวงหาและให้ความช่วยเหลือ การให้คืนกับผู้อื่นเป็นหนทางหนึ่งในการเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับชีวิตของเรา

รักษาพลังให้เปี่ยมล้น ด้วยการเข้าไปมีเอี่ยว เข้าไปมีส่วน เข้าไปร่วมมือในกิจกรรมที่ทำให้เราสนุกและเป็นที่น่าสนใจ

สร้างสมดุลชีวิตและงาน ไม่ว่าจะทำงานมากไป หรือ เล่น-เที่ยวมากไป ล้วนอาจทำให้เราเสียสมดุลชีวิตได้ รักษาทั้งสองด้านไว้ตรงกลาง ๆ ดีที่สุด